Behandeling van COPD

Er is geen genezing mogelijk voor COPD. En het is onmogelijk om de schade aan de longen ongedaan te maken. Maar de behandelingen van COPD kunnen helpen om de symptomen te controleren, het risico op complicaties te verminderen en de mogelijkheid op een actiever leven te verbeteren.

De algemene benadering van een stabiele COPD moet op maat worden aangepast aan elke individuele patiënt ten einde zijn symptomen te behandelen en zijn levenskwaliteit te verbeteren. In dat opzicht is de pulmonaire revalidatie één van de belangrijkste stukjes van de puzzel vanaf stadium II, wanneer de fysieke activiteit verminderd is, of de symptomen niet meer onder controle zijn ondanks een goede behandeling. Om de vicieuze cirkel, die resulteert in isolatie, te doorbreken, moet het programma multidisciplinair zijn met onder meer aandacht voor krachttraining (uithouding, verstreken van de ademhalingsspieren en ademhalingsoefeningen), educatie, voedingsadvies en rookstopadvies, psychologische en sociale ondersteuning en indien nodig kinesitherapie voor longdrainage. Deze revalidatie resulteert in een substantiële afname van het aantal hospitalisaties en van de duur van de opnames wanneer die noodzakelijk zijn. Ze verbeteren ook de inspanningscapaciteit en de levenskwaliteit. 

Stoppen met roken

rookstop

De meest essentiële stap in eender welk behandelingsplan voor rokers met COPD is stoppen met roken. Het  is de enige manier om te verhinderen dat COPD erger wordt — wat er eventueel toe kan leiden dat de COPD patiënt de mogelijkheid om te kunnen ademen volledig verliest. Maar stoppen met roken is nooit gemakkelijk en deze taak kan speciaal ontmoedigend zijn indien de patiënt vroeger al getracht heeft te stoppen met roken.

Een arts kan helpen door het voorschrijven van nicotine vervangende producten of medicamenten die zouden kunnen helpen. Hij kan ook aanleren hoe men moet omgaan met vervallen.

Het is niet makkelijk om van deze verslaving af te kicken, maar een rookvrije toekomst is cruciaal om de adem te bewaren.

Het belang van rookstop wordt duidelijk aangetoont door de curve van Fletcher.

Curve van Fletcher

Veel patiënten denken ten onrechte dat het de moeite niet meer is om te stoppen met roken als er al longschade is.

De curve van Fletcher toont duidelijk aan dat het zelfs in gevorderde gevallen de moeite loont om het roken op te geven.

fletcher
de curve van Fletcher toont duidelijk de waarde van rookstop bij COPD
zelfs bij ver gevorderde gevallen wordt het verval van de longfunctie afgeremd na rookstop

Medicatie

medicatie

Artsen gebruiken drie basis groepen van medicatie om de symptomen en complicaties van COPD te behandelen. Sommige medicaties kunnen op regelmatige basis gebruikt worden en andere enkel indien nodig:

Bronchodilatatoren

Deze medicaties — die gewoonlijk als een inhalator geleverd worden — ontspannen de spieren rond de luchtwegen. Dit kan het hoesten en de kortademigheid verlichten en het ademen gemakkelijker maken. Afhankelijk van de ernst van de ziekte, kan men een kortwerkende bronchodilatator nodig hebben voor activiteiten, een langwerkende bronchodilatator die men iedere dag gebruikt, of beide.

Inhalatie steroïden

Geïnhaleerde corticosteroide medicaties kunnen de luchtwegenontsteking verminderen en helpen beter te ademen. Maar langdurig gebruik van deze medicaties kunnen de beenderen verzwakken en het risico op hoge bloeddruk, cataract en diabetes verhogen. Zij worden gewoonlijk voorbehouden voor mensen met matig of ernstig COPD.

Antibiotica

Luchtwegeninfecties, zoals acute bronchitis, pneumonie en influenza, kunnen COPD symptomen verergeren. Antibiotica kunnen bacteriële infecties helpen bestrijden.

Spoedmedicaties

Een aantal belovende COPD medicaties zijn in hun testfases van ontwikkeling. Artsen en onderzoekers hopen dat deze nieuwe medicaties langere en meer effectieve verlichting van COPD symptomen zullen verschaffen.

Chirurgie

Chirurgie is een optie voor sommige mensen met bepaalde vormen van ernstig emfyseem die onvoldoende geholpen worden met medicatie alleen.

Longvolume reductie chirurgie

In deze chirurgie verwijdert de chirurg smalle stroken van het beschadigd longweefsel.

Dit creëert extra ruimte in de borstkas zodat het overblijvende longweefsel en het diafragma efficiënter kunnen werken.

Longtransplantatie

De transplantatie van één enkele long kan een optie zijn voor sommige mensen met ernstig emfyseem, die voldoen aan specifieke criteria. Transplantatie kan de mogelijkheid tot ademen en actief zijn verbeteren, maar het schijnt te levensverwachting niet te verhogen en het kan zijn dat men lange tijd moet wachten voor men een donororgaan krijgt. De beslissing om een longtransplantatie te ondergaan is dus gecompliceerd.

Andere Therapieën

Artsen gebruiken dikwijls deze additionele therapieën voor mensen met matig of ernstig COPD:

Zuurstoftherapie

zuurstof

Indien er onvoldoende zuurstof in het bloed is, kan het zijn dat de COPD patiënt supplementaire zuurstof nodig heeft. Er zijn verschillende toestellen die zuurstof aan de longen kunnen leveren, lichte draagbare toestellen inbegrepen, die men mee kan nemen om rond te wandelen of te gaan winkelen. Sommige mensen met COPD gebruiken zuurstof enkel gedurende activiteiten of tijdens het slapen. Anderen gebruiken de zuurstof altijd. 

Pulmonair revalidatie programma

Uitvoerige pulmonaire revalidatie kan het aantal hospitalisatiedagen verminderen, de mogelijkheden om deel te nemen aan alledaagse activiteiten verhogen en de levenskwaliteit verbeteren. Deze programma's combineren opvoeding, trainingsoefeningen, voedingsadvies en professionele hulpverlening. Indien de COPD patiënt naar zulk een programma wordt doorverwezen, zal hij waarschijnlijk met een hele reeks gezondheidsspecialisten samenwerken, kinesisten, respiratoire therapeuten, oefenspecialisten en diëtisten mee inbegrepen. Deze specialisten kunnen het revalidatieprogramma op maat maken om aan de specifieke noden van de COPD patiënt tegemoet te komen.

Het Beheren van Exacerbaties of Opstoten

Zelfs met een bestaande behandeling kan de patiënt soms perioden tegenkomen waarbij de symptomen plots verergeren. Dit wordt een exacerbatie genoemd en dit kan longfalen veroorzaken indien men niet meteen een adequate behandeling krijgt.

Exacerbaties kunnen veroorzaakt worden door een luchtwegeninfectie of een temperatuursschommeling of luchtverontreiniging. Wat ook de oorzaak mag zijn, het is zeer belangrijk meteen medische hulp te zoeken op het ogenblik dat men meer hoest, een verandering in de slijmen noteert of indien men moeilijkheden ondervindt bij het ademen.

Wanneer exacerbaties optreden, kan de COPD patiënt additionele medicatie nodig hebben, supplementaire zuurstof of een behandeling in het ziekenhuis. Eens de symptomen verbeteren, zal men voorzorgsmaatregelen willen nemen om toekomstige exacerbaties te voorkomen. Dit kan het stoppen met roken inhouden, oefenen of een wijziging van de medicatie.